Risk Değerlendirmesi

Risk değerlendirmesi, işyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikeleri belirlemek, bu tehlikelerin hangi risklere dönüşebileceğini analiz edip derecelendirmek ve riskleri kabul edilebilir seviyeye indirecek önlemleri planlamak için yapılan sistematik çalışmadır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tehlike sınıfı ve çalışan sayısı ne olursa olsun tüm işyerleri için zorunludur.

Armada OSGB olarak risk değerlendirmesini masa başında hazırlanan şablon bir doküman olarak değil; sahada yapılan gözleme, çalışanlarla yapılan görüşmelere ve işinizin gerçek koşullarına dayanan, uygulanabilir bir yol haritası olarak hazırlıyoruz.

Risk değerlendirmesi kimler tarafından yapılır?

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne göre risk değerlendirmesi, işveren tarafından oluşturulan bir ekip ile yapılır. Ekipte şunlar yer alır:

• İşveren veya işveren vekili
• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi
• Çalışan temsilcisi
• Destek elemanı
• İşyerindeki bölümleri, faaliyetleri ve tehlikeleri bilen çalışanlar

OSGB hizmeti aldığınızda iş güvenliği uzmanımız ve işyeri hekimimiz bu ekibin içinde yer alır, çalışmayı koordine eder ve dokümantasyonu hazırlar.

Risk değerlendirmesini nasıl yapıyoruz?

1. Ön hazırlık: İşyerinin faaliyetleri, tehlike sınıfı, iş akışı, kullanılan makine ve kimyasallar, geçmiş iş kazası ve ölçüm kayıtları incelenir.
2. Saha incelemesi: Tüm bölümler yerinde gezilir; çalışma yöntemleri gözlemlenir, çalışanlarla görüşülür ve fotoğraflı tespitler yapılır.
3. Tehlikelerin belirlenmesi: Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal ve elektrik, yangın, makine kaynaklı tehlikeler listelenir.
4. Risk analizi: Her tehlike için olasılık ve şiddet değerlendirilerek riskler puanlanır ve önceliklendirilir.
5. Kontrol tedbirleri ve aksiyon planı: Önlemler; sorumlusu ve termin tarihi belirlenmiş, uygulanabilir bir plan olarak hazırlanır.
6. Raporlama ve takip: Rapor ekip tarafından imzalanır, çalışanlara duyurulur; önlemlerin uygulanması düzenli saha ziyaretlerinde takip edilir.

Hangi yöntemleri kullanıyoruz?

Yöntemi işyerinin büyüklüğüne, sektörüne ve süreçlerin karmaşıklığına göre seçiyoruz:

• 5×5 L tipi matris: Ofis, ticaret ve hizmet sektörü gibi süreçleri sade işyerlerinde hızlı ve anlaşılır sonuç verir.
• Fine-Kinney: Maruziyet sıklığını da hesaba kattığı için üretim, inşaat ve depolama gibi işyerlerinde tercih edilir.
• FMEA ve HAZOP: Proses ağırlıklı, kimyasal veya parlayıcı madde kullanan işyerlerinde detaylı analiz için kullanılır.
• Kontrol listeleri: Tüm yöntemlerde mevzuat gerekliliklerinin atlanmaması için destekleyici olarak uygulanır.

Risk değerlendirmesi ne zaman yenilenir?

Risk değerlendirmesi, işyerinin tehlike sınıfına göre en geç aşağıdaki sürelerde yenilenir:

Tehlike sınıfı	Yenileme süresi
Çok tehlikeli	2 yılda bir
Tehlikeli	4 yılda bir
Az tehlikeli	6 yılda bir

Bu süreler dolmadan da şu durumlarda risk değerlendirmesi tamamen ya da ilgili bölümleriyle yenilenir:

• İşyerinin taşınması veya binalarda değişiklik yapılması
• Yeni teknoloji, makine, ekipman veya maddelerin kullanılmaya başlanması
• Üretim yönteminde değişiklik olması
• İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay yaşanması
• Çalışma ortamına ilişkin sınır değerlerde değişiklik olması
• İşyeri ortam ölçümleri ve sağlık gözetimi sonuçlarına göre gerek görülmesi
• İşyeri dışından kaynaklanan yeni bir tehlikenin ortaya çıkması

İşyerinizin tehlike sınıfını öğrenmek için Tehlike Sınıfı Sorgulama aracımızı kullanabilirsiniz.

Teslim ettiğimiz dokümanlar

• Ekip tarafından imzalı risk değerlendirmesi raporu
• Bölüm bazlı tehlike ve risk listesi, risk skorları
• Sorumlu ve termin tarihli düzeltici-önleyici faaliyet (aksiyon) planı
• Fotoğraflı saha tespit raporu
• Risk değerlendirmesi ekibi atama yazıları ve çalışan bilgilendirme kayıtları
• İhtiyaç halinde acil durum planı ile uyumlu güncelleme

Sık sorulan sorular

OSGB’den hizmet almak işverenin sorumluluğunu kaldırır mı?

Hayır. Risk değerlendirmesini yaptırmak ve belirlenen önlemleri uygulamak işverenin yükümlülüğüdür. OSGB bu süreci uzman kadrosuyla yürütür, takip eder ve raporlar; böylece işverenin yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesine destek olur.

Risk değerlendirmesi ne kadar sürede tamamlanır?

Süre işyerinin büyüklüğüne ve bölüm sayısına göre değişir. Küçük ve orta ölçekli işyerlerinde saha incelemesi genellikle 1–2 gün, raporlama ise yaklaşık bir hafta içinde tamamlanır.

Risk değerlendirmesi OSGB hizmetine dahil mi?

OSGB hizmeti aldığınızda risk değerlendirmesi, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin görevleri arasında yer alır; yenileme süreleri ve güncellemeler de bizim tarafımızdan takip edilir. Detaylar için OSGB hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.

Konuyu adım adım anlattığımız rehberimiz: Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?